Przejdź do treści głównej

Dozór elektroniczny w 2026 roku – warunki, wniosek i koszty bransoletki elektronicznej

Skazany na karę pozbawienia wolności w określonych przypadkach może odbywać karę poza zakładem karnym w ramach systemu dozoru elektronicznego (SDE). Potocznie system ten nazywany jest „bransoletką elektroniczną” i opisywany jest – w dużym uproszczeniu – jako odbywanie kary w domu. Żeby uzyskać SDE trzeba spełniać ustawowe warunki.

Wniosek do sądu penitencjarnego o dozór elektroniczny może złożyć sam skazany, ale również jego obrońca, prokurator, kurator zawodowy lub dyrektor zakładu karnego. W niektórych sytuacjach o zastosowaniu SDE decyduje komisja penitencjarna.

Poniżej wyjaśniam, jakie są obecnie warunki uzyskania dozoru elektronicznego, ile kosztuje bransoletka elektroniczna, gdzie złożyć wniosek w Poznaniu oraz czy zawsze brak zgody domownika oznacza automatyczną odmowę udzielenia SDE.

Stan prawny: 12 sierpnia 2026 roku

Spis treści

Ile kosztuje dozór elektroniczny?

Wniosek o dozór elektroniczny nie podlega opłacie sądowej. Skazany nie ponosi także kosztów wykonywania kary w systemie dozoru elektronicznego, gdyż koszty funkcjonowania SDE ponosi Skarb Państwa. To Skarb Państwa uiszcza opłaty za zainstalowanie urządzeń monitorujących, a także opłaca ich bieżące funkcjonowanie.

Gdzie złożyć wniosek o dozór elektroniczny w Poznaniu?

Wniosek o zezwolenie na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego składa się do sądu penitencjarnego, w którego okręgu skazany przebywa. W przypadku osób przebywających w Poznaniu i na terenie okręgu poznańskiego, właściwy będzie co do zasady Sąd Okręgowy w Poznaniu V Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych. Wniosek kierowany do Sądu Okręgowego w Poznaniu należy skierować na adres: ul. Stanisława Hejmowskiego 2, 61-736 Poznań, ale posiedzenie w tym przedmiocie będzie mieć miejsce przy ul. Szyperskiej 14 w Poznaniu.

W niektórych sytuacjach właściwa do orzekania w sprawie dozoru będzie komisja penitencjarna.

Jakie są warunki uzyskania dozoru elektronicznego przez sąd?

1. Wymiar kary

Podstawowym warunkiem jest wymiar orzeczonej kary.

Obecnie sąd penitencjarny może udzielić zezwolenia, jeżeli:

  • orzeczona kara pozbawienia wolności nie przekracza 1 roku i 6 miesięcy, albo
  • orzeczona kara jest niższa niż 3 lata, a do odbycia w zakładzie karnym pozostało nie więcej niż 6 miesięcy.

Przepisy przewidują jednocześnie wyłączenia dotyczące m.in. skazania w warunkach art. 64 § 2, art. 64a oraz art. 65 § 1 i 2 Kodeksu karnego.

2. Osiągnięcie celów kary

Sąd musi uznać, że odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego będzie wystarczające do osiągnięcia celów kary. Nie wystarczy zatem samo stwierdzenie, że skazany ma pracę, rodzinę czy miejsce zamieszkania. Sąd ocenia całokształt okoliczności dotyczących konkretnej osoby.

3. Stałe miejsce pobytu

Skazany musi posiadać określone miejsce stałego pobytu, w którym będzie wykonywany dozór elektroniczny. Nie musi to być nieruchomość stanowiąca własność skazanego. Istotne jest jednak, aby pod wskazanym adresem można było faktycznie wykonywać karę w systemie dozoru elektronicznego.

4. Zgoda pełnoletnich domowników

Co do zasady osoby pełnoletnie wspólnie zamieszkujące ze skazanym powinny wyrazić zgodę na wykonywanie kary w systemie dozoru elektronicznego. W niektórych sytuacjach SDE może zostać udzielone nawet pomimo braku takiej zgody.

5. Warunki techniczne

Pod wskazanym we wniosku adresem nie mogą zaistnieć warunki techniczne, które uniemożliwią wykonywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.

Domownik nie zgadza się na dozór elektroniczny – czy to uniemożliwia uzyskanie SDE?

Zgodnie z art. 43la § 4 Kodeksu karnego wykonawczego sąd może udzielić zezwolenia mimo braku zgody, jeżeli wykonanie kary w systemie dozoru elektronicznego:

w sposób oczywisty nie wiąże się z nadmiernymi trudnościami dla osoby, która nie wyraziła zgody, oraz narusza jej prywatność jedynie w nieznacznym stopniu.

Obie przesłanki muszą wystąpić łącznie.

W praktyce znaczenie może mieć m.in. układ mieszkania (dwa oddzielne piętra), sposób korzystania z poszczególnych pomieszczeń czy tryb życia domowników (praca zmianowa, praktyczny brak styczności skazanego z domownikiem).

Alternatywą może być wskazanie innego miejsca pobytu – np. wynajmowanego mieszkania. W takim przypadku oczywiście należy zweryfikować, czy pod wskazanym adresem możliwe będzie techniczne wykonywanie dozoru.

Kiedy o dozorze elektronicznym decyduje komisja penitencjarna?

Ta możliwość dotyczy skazanych, którzy rozpoczęli już odbywanie kary w zakładzie karnym, a orzeczona kara nie przekracza 4 miesięcy. Przepisy przewidują również inne niż powyższe warunki, które muszą zostać spełnione łącznie.

Komisja penitencjarna może udzielić zezwolenia, jeżeli m.in.:

  • orzeczona kara nie przekracza 4 miesięcy,
  • skazany rozpoczął już odbywanie kary w zakładzie karnym,
  • odbywanie kary w SDE pozwoli osiągnąć cele kary,
  • dotychczasowa postawa i zachowanie skazanego przemawiają za udzieleniem zezwolenia,
  • skazany posiada określone miejsce stałego pobytu,
  • pełnoletni domownicy wyrazili wymaganą zgodę,
  • istnieją warunki techniczne do wykonywania dozoru.

Ponadto skazany nie może rozpocząć jeszcze odbywania kary w zakładzie karnym. Jeżeli skazany został już umieszczony w ZK, właściwy pozostaje sąd penitencjarny – nawet jeżeli orzeczona kara nie przekracza 4 miesięcy.

Komisja penitencjarna wydaje decyzję w sprawie udzielenia zezwolenia w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku. Jest to więc dużo szybsza droga, aniżeli droga sądowa, jednak jest obwarowana pewnymi wymogami.

Czy zachowanie w zakładzie karnym ma znaczenie przy SDE?

Tak. Jeżeli skazany rozpoczął już odbywanie kary, jego dotychczasowa postawa i zachowanie są weryfikowane przez Sąd lub komisję i są brane pod uwagę przy decyzji o ewentualnej zgodzie na SDE. W praktyce znaczenie ma m.in. sposób wykonywania obowiązków, przestrzeganie regulaminu zakładu, stosunek do popełnionego przestępstwa, nagrody i kary dyscyplinarne oraz ogólna ocena funkcjonowania skazanego w warunkach izolacji.

Kiedy sąd może odmówić dozoru elektronicznego?

Odmowa udzielenia dozoru elektronicznego może wynikać zarówno z niespełnienia warunków formalnych (brak stałego miejsca pobytu, zbyt wysoka kara, negatywna ocena skazanego w Zakładzie Karnym). Nierzadko odmowa udzielenia SDE spowodowana jest negatywną oceną kryminologiczną, czyli przekonaniem, że bransoletka elektroniczna nie pozwoli osiągnąć celów kary.

Przygotowując wniosek o dozór elektroniczny, nie warto ograniczać się do samego wskazania, że skazany spełnia ustawowe kryteria. Znaczenie ma również przedstawienie okoliczności przemawiających za tym, że kara wykonywana poza zakładem karnym będzie zgodna z celami postępowania wykonawczego.

h3 id=”osadzenie”> Czy sam wniosek o SDE złożony przed pójściem do więzienia chroni przed osadzeniem?h3>

Nie. Złożenie wniosku o dozór elektroniczny nie oznacza, że wykonanie prawomocnie orzeczonej kary pozbawienia wolności zostaje automatycznie wstrzymane. W takiej sytuacji należy przeanalizować możliwość wstrzymania wykonania kary na zasadach przewidzianych w postępowaniu wykonawczym.

Jak wygląda odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego?

Skazany wykonuje karę w określonym miejscu i musi przestrzegać ustalonego przez sąd harmonogramu.

Harmonogram określa godziny, w których skazany powinien przebywać w miejscu wykonywania dozoru, oraz sytuacje, w których może je opuścić – np. w trakcie pracy, leczenia, nauki, czy aktywności religijnej. Naruszenie warunków wykonywania dozoru może mieć poważne konsekwencje, włącznie z uchyleniem zezwolenia i powrotem do zakładu karnego.

Czy dozór elektroniczny jest możliwy przy zastępczej karze pozbawienia wolności?

Tak. Przepisy dotyczące systemu dozoru elektronicznego stosuje się również do osoby, wobec której orzeczono zastępczą karę pozbawienia wolności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.

Czy można ponownie złożyć wniosek o dozór elektroniczny?

Tak, po odmowie udzielenia zgody na SDE jest możliwość ponownego złożenia wniosku, ale dopiero po upływie określonego terminu od poprzedniej odmowy. wniosku jest ograniczona czasowo. Jeżeli odmowy udzielił sąd, ponowny wniosek skazanego lub jego obrońcy w tej samej sprawie, złożony przed upływem 3 miesięcy od wydania postanowienia o odmowie, pozostawia się bez rozpoznania. W przypadku postępowania przed komisją penitencjarną okres ten jest krótszy – ponowny wniosek złożony w tej samej sprawie przed upływem miesiąca od decyzji odmownej pozostawia się bez rozpoznania.

Dozór elektroniczny 2026 – planowane zmiany

Trwają prace nad zmianą przepisów dotyczących systemu dozoru elektronicznego. Projekt zakłada istotne rozszerzenie możliwości odbywania kary w SDE. Najważniejsza projektowana zmiana dotyczy limitu pozostałej do odbycia kary. Obecnie, przy karze niższej niż 3 lata, warunkiem jest pozostawanie do odbycia w zakładzie karnym nie więcej niż 6 miesięcy. Projekt przewiduje zwiększenie tego limitu do 1 roku i 6 miesięcy. Oznaczałoby to istotne poszerzenie grupy skazanych, którzy mogliby ubiegać się o odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego.

Dozór elektroniczny w Poznaniu – pomoc prawna

Postępowanie o udzielenie zezwolenia na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego wymaga ustalenia, czy skazany spełnia przesłanki ustawowe. Znaczenie ma również sposób przedstawienia sądowi sytuacji osobistej, rodzinnej i zawodowej skazanego, warunków mieszkaniowych oraz okoliczności przemawiających za uznaniem, że cele kary zostaną osiągnięte bez konieczności odbywania tej kary w zakładzie karnym. W ramach swojej praktyki wspieram w tym zakresie klientów z Poznania, Obornik, Rogoźna, Ryczywołu oraz z innych miejscowości Wielkopolski.

Stan prawny: 12 sierpnia 2026 roku