Przekroczenie granicy 0,5 promila oznacza odpowiedzialność za przestępstwo, co w przypadku skazania będzie skutkować między innymi wpisem do Krajowego Rejestru Karnego. Wpis widnieje w KRK aż do zatarcia skazania i niekiedy bywa dla sprawcy dotkliwszy, niż sam zakaz prowadzenia pojazdów, może bowiem skutkować utratą pracy wymagającej zaświadczenia o niekaralności. W przypadku wyniku z pogranicza 0,5 promila walka o kwalifikację może być jak najbardziej uzasadniona.

Przepadek pojazdu obowiązuje już od 14 marca 2024 roku, ale nowelizacja obowiązująca od 29 stycznia 2026 roku doprecyzowała zasady przepadku i uchyliła obowiązujący system przepadku równowartości pojazdu.

Przepadek obowiązkowy – sąd musi orzec przepadek, jeżeli zawartość alkoholu wynosiła co najmniej 1,5 promila lub 0,75 mg/dm3 albo prowadziła do takiego stężenia, a ponadto sprawca:

• sprowadził bezpośrednie niebezpieczeństwo katastrofy komunikacyjnej lub dopuścił się katastrofy komunikacyjnej,

• dopuścił się wypadku komunikacyjnego,

• zbiegł z miejsca zdarzenia w wymienionych wyżej przypadkach,

• uczestniczy w nielegalnym wyścigu pojazdów mechanicznych,

• rażąco przekraczając prędkość oraz rażąco naruszając inne zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, ciężki lub średni uszczerbek na zdrowiu,

• był już prawomocnie skazany za takie przestępstwo lub dopuścił się jazdy pod wpływem w czasie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów.

Ewentualnie Sąd może nie orzekać przepadku w powyższych sytuacjach, jeżeli zachodzi tzw. wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami. Pojęcie „wyjątkowego wypadku” nie jest określone przepisami i zależy każdorazowo od okoliczności danej sprawy.

Przepadek jest możliwy, ale nie jest obowiązkowy w następujących przypadkach:

• prowadzenie w stanie nietrzeźwości (mniej niż 1,5 promila lub 0,75 mg/dm3) lub pod wpływem środka odurzającego,

• prowadzenie pojazdu w nielegalnym wyścigu,

• rażące przekroczenie prędkości i innych zasad bezpieczeństwa w ruchu z narażeniem człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, ciężki lub średni uszczerbek na zdrowiu,

• niestosowanie do sądowego zakazu prowadzenia pojazdów.

Przepadku nie orzeka się, jeżeli pojazd nie stanowi wyłącznej własności sprawcy.

Jeżeli samochód w dacie czynu był nie tylko Twój (a np. Twój i współmałżonka) Sąd nie orzeknie konfiskaty, ale musi obowiązkowo orzec nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5 000 do 500 000 złotych. Sąd może również orzec nawiązkę (ale nie musi), gdy orzeczenie przepadku pojazdu mechanicznego jest niemożliwe lub niecelowe, np. sprawca zbył lub utracił pojazd.

Podsumowując, w sytuacji, gdy jazda pod wpływem alkoholu miała miejsce po raz pierwszy, a zawartość alkoholu w organizmie sprawcy wynosiła mniej niż 1,5 promila lub 0,75 mg/dm3 (i nie prowadziła do takiego stężenia), konfiskata nie jest automatyczna.

Więcej na temat konfiskaty pojazdu przeczytasz w poświęconym tej tematyce artykule.

• Zakaz prowadzenia pojazdów – w przypadku przestępstwa z art. 178a § 1 KK zakaz orzekany jest na minimum 3 lata.

• Świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej – w przypadku przestępstwa z art. 178a § 1 KK w wysokości co najmniej 5 000,00 zł.

• Kara pozbawienia wolności do lat 3 – w przypadku podstawowego typu przestępstwa ustawowe zagrożenie to 3 lata pozbawienia wolności, jednak w praktyce jeżeli sprawca nie był wcześniej karany kara najczęściej ma charakter wolnościowy (grzywna bądź ograniczenie wolności).

• Wpis do Krajowego Rejestru Karnego – w przypadku skazania sprawca do momentu zatarcia skazania widnieje w rejestrze jako osoba karana.

• Odpowiedzialność za wykroczenie – w przypadku odpowiedzialności za przestępstwo z art. 178a KK sprawca podlega również odpowiedzialności za wykroczenie z art. 86 § 2 KW (zbieg idealny), z tym, że za wykroczenie nie orzeka się środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, ale orzeka się grzywnę w wysokości 2 500,00 zł. Jeżeli czyn jest i wykroczeniem, i przestępstwem, a za przestępstwo i wykroczenie orzeczono kary tego samego rodzaju, wykonuje się tylko karę surowszą.

• Ubezpieczenie – w przypadku jazdy pod wpływem i wypłaty odszkodowania po kolizji, ubezpieczyciel może wystąpić do Ciebie z regresem.

• Warunkowe umorzenie postępowania to najczęstszy cel, jeżeli sprawca nie był wcześniej karany. Można je uzyskać, jeżeli wina i szkodliwość społeczna są nieznaczne, okoliczności czynu nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy uzasadnia wniosek, że w przyszłości będzie on przestrzegał porządku prawnego, w szczególności że już nie popełni przestępstwa. Warunkowe umorzenie jest tzw. środkiem probacyjnym i informacja o nim jest widoczna w Krajowym Rejestrze Karnym, ale sprawca nie figuruje jako osoba skazana. Do takiej strategii należy się odpowiednio przygotować i zgromadzić odpowiednie dowody. Choć trwają prace nad nowelizacją, która miałaby uniemożliwiać uzyskanie warunkowego umorzenia w sprawie nietrzeźwego kierowcy, obecnie przepisy nie wyłączają warunkowego umorzenia postępowania dla tego rodzaju przestępstw.

• Prawidłowość badania. Alkomaty wymagają okresowej kalibracji i legalizacji, a w trakcie samego badania należy zapewnić odpowiedni odstęp pomiędzy pomiarami i okres karencji po ostatnim spożyciu. Weryfikacja świadectwa i przebiegu samego badania stanowią w tej sytuacji standardowy element obrony.

• Faza wchłaniania. Jeżeli badanie miało miejsce zbyt szybko od spożycia (najczęściej to 30 minut od spożycia) to wynik może być zawyżony.

• Niewłaściwe pobranie i przechowywanie próbki krwi lub brak potwierdzenia wyniku alkomatu badaniem krwi.

• W niektórych przypadkach istnieją podstawy do kwestionowania w ogóle faktu prowadzenia pojazdu przez sprawcę, w szczególności jeżeli brak jest dowodów na to, że pojazd ze sprawcą „za kółkiem” w ogóle się poruszał.

• Skrócenie zakazu blokadą alkoholową. 

Przed złożeniem wyjaśnień warto rozważyć konsultację z obrońcą. Ostateczna decyzja należy do Ciebie, jednak warto pamiętać, że masz prawo odmówić składania wyjaśnień, a skorzystanie z tego uprawnienia nie może być interpretowane na Twoją niekorzyść. Złożone wyjaśnienia stają się częścią materiału dowodowego i zawsze mają znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania.

Zachowaj wszystkie dokumenty – pokwitowanie zatrzymania prawa jazdy, protokół badania stanu trzeźwości wraz z wydrukiem z alkomatu – jeżeli go masz.

Zapamiętaj, a najlepiej zapisz przebieg wydarzeń – o której spożywałeś alkohol, w jakiej ilości, kiedy skończyłeś, o której Cię zatrzymano, ile było pomiarów i w jakich odstępach.

Nie czekaj do rozprawy. Na etapie postępowania przygotowawczego można zrobić najwięcej.

Konsultacja trwa 60 minut – jej koszt to 300,00 zł brutto. Możemy spotkać się w kancelarii przy ul. Budziszyńskiej 70a w Poznaniu albo online. Przed spotkaniem zalecam przesłanie dokumentów na maila: kontakt@ratuszniak.pl tak, bym mogła zapoznać się z nimi jeszcze przed spotkaniem.

Oceny sytuacji dokonam albo na spotkaniu, albo przedstawię Ci ją po spotkaniu w formie mailowej. Termin zależy od okoliczności danej sprawy, jej etapu i obszerności samej dokumentacji.

Obszar działania: Poznań i cała Wielkopolska, w tym Oborniki, Rogoźno i Ryczywół