Sprawy o rozwód rozpoznają Sądy Okręgowe.

Właściwym sądem w sprawie o rozwód jest sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jeden z małżonków nadal tam zamieszkuje. Dopiero w innym przypadku właściwy jest sąd miejsca zamieszkania pozwanego, a jeżeli i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda.

Jeżeli strony wspólnie mieszkały w Obornikach, Rogoźnie lub Ryczywole i jeden z małżonków nadal tam zamieszkuje, właściwy będzie Sąd Okręgowy w Poznaniu przy ul. Hejmowskiego 2. Sprawa trafi do jednego z wydziałów cywilnych w drodze losowania – do Wydziału I, Wydziału XII lub XVIII.

Jeżeli strony wspólnie mieszkały na obszarze Sądów Rejonowych w Pile, Chodzieży, Trzciance, Wągrowcu lub w Złotowie i jeden z małżonków nadal tam zamieszkuje, właściwy będzie Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział XIV Cywilny Zamiejscowy z siedzibą w Pile przy ul. Witaszka 2a.

Jeżeli strony wspólnie mieszkały na obszarze Sądów Rejonowych w Gostyniu, Kościanie, Lesznie lub Rawiczu i jeden z małżonków nadal tam zamieszkuje, właściwy będzie Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział XIII Cywilny Zamiejscowy z siedzibą w Lesznie przy ul. Chrobrego 7.

W praktyce decyzja ta bardzo często podejmowana jest pod wpływem emocji, mimo że ma istotne znaczenie dla przebiegu postępowania oraz konsekwencji prawnych samego rozwodu.

Rozwód bez orzekania o winie

Rozwód bez orzekania o winie wymaga zgody obojga małżonków. Sąd nie bada wówczas, kto zawinił w małżeństwie.

Zalety: postępowanie bez orzekania o winie najczęściej jest zawsze krótsze od postępowania z orzekaniem o winie. Sąd nie bada kwestii winy i nie prowadzi w tym zakresie postępowania dowodowego, nie przesłuchuje świadków na okoliczności dotyczące winy w zakończeniu związku. Jeżeli ponadto małżonkowie są zgodni co do kwestii dotyczących dzieci (kontakty, alimenty, władza rodzicielska) to często rozwód trwa jedną, maksymalnie dwie rozprawy. Całe postępowanie nie jest aż tak emocjonalnie angażujące, kończy się szybciej i jest tańsze (sąd zwraca połowę opłaty od pozwu w kwocie 300,00 zł, a drugą połowę rozdziela pomiędzy stronami po 150,00 zł). Jeżeli decydujesz się na wsparcie adwokata, koszt prowadzenia sprawy również jest najczęściej niższy przy rozwodzie bez orzekania o winie.

Wady: rezygnujesz z możliwości dochodzenia alimentów na siebie na zasadach korzystniejszych dla małżonka niewinnego.

Rozwód z orzekaniem o winie

Rozwód z orzekaniem o winie – sąd ustala, który małżonek ponosi winę w rozkładzie pożycia.

Zalety: ustalenie wyłącznej winy umożliwia dochodzenie alimentów na rzecz małżonka niewinnego, nawet jeżeli ten nie znajduje się w niedostatku. Wówczas należy wykazać, że rozwód, który miał miejsce z winy drugiego małżonka, pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego.

Wady: postępowanie jest czasochłonne, wyczerpujące emocjonalnie i często kosztowne. W trakcie postępowania strona, która żąda orzeczenia o winie, musi tę winę udowodnić – powołać i przesłuchać świadków czy przedłożyć stosowne dokumenty. Rozwód z orzekaniem o winie często wiąże się z większym obciążeniem emocjonalnym. W trakcie postępowania sąd analizuje przyczyny rozkładu pożycia małżeńskiego, dlatego strony przedstawiają przebieg konfliktu oraz okoliczności, które – w ich ocenie – świadczą o winie drugiego małżonka.

Wina nie ma automatycznego wpływu na to, z kim zostaną dzieci. To jedno z najczęstszych nieporozumień, z jakimi spotykam się w trakcie konsultacji. Orzekając o władzy rodzicielskiej, sąd ocenia, jakie kompetencje rodzicielskie mają rodzice i co jest najlepsze dla dobra dziecka. Małżonek, który dopuścił się zdrady, nie traci automatycznie prawa do opieki nad dzieckiem. Oczywiście, ustalając kompetencje rodzicielskie czy oceniając dobro dzieci, sąd może wziąć pod uwagę kwestię braku wierności, ale nie jest to automatyczną przesłanką do powierzenia władzy drugiemu rodzicowi.

Wina nie wpływa automatycznie również na podział majątku. Podział majątku dokonuje się co do zasady po połowie, niezależnie od tego, kto ponosi winę za rozstanie. Nierówne udziały mogą zostać ustalone jedynie z ważnych powodów, przy uwzględnieniu stopnia, w którym każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku. Sąd bada więc nie tyle przyczyny rozkładu pożycia, co wkład w powstanie wspólnego majątku. Trzeba jednak pamiętać, że każda sprawa powinna być oceniana indywidualnie.

Jeżeli więc nie zależy Ci na alimentach dla siebie, warto uczciwie przekalkulować, czy walka o winę faktycznie przyniesie Ci korzyści.