Czy pokrzywdzony jest informowany o wyjściu sprawcy z więzienia?
W niektórych sprawach karnych pokrzywdzony może chcieć zostać poinformowany, kiedy skazany opuści zakład karny. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których istnieje obawa przed ponownym kontaktem ze sprawcą po jego zwolnieniu, ale również wtedy, gdy skazany nawet otrzyma przepustkę i czasowo opuści zakład karny.
Przepisy Kodeksu karnego wykonawczego przewidują możliwość informowania pokrzywdzonego o zwolnieniu skazanego z zakładu karnego, jego ucieczce, udzielonej przepustce, a także niektórych innych przypadkach czasowego opuszczenia zakładu karnego.
Zasady te określa przede wszystkim art. 168a Kodeksu karnego wykonawczego.
Spis treści
- ➜ Czy pokrzywdzony zawsze jest informowany o wyjściu sprawcy z więzienia?
- ➜ O jakich zdarzeniach informowany jest pokrzywdzony?
- ➜ Kiedy pokrzywdzony jest informowany bez składania wniosku?
- ➜ Kiedy o opuszczeniu więzienia przez skazanego informowana jest Policja?
- ➜ Czy świadek może zostać poinformowany o opuszczeniu więzienia przez skazanego?
Czy pokrzywdzony zawsze jest informowany o wyjściu sprawcy z więzienia?
Co do zasady pokrzywdzony jest informowany o zwolnieniu skazanego z zakładu karnego na swój wniosek. Sąd, który kieruje orzeczenie do wykonania, ma obowiązek pouczyć pokrzywdzonego o możliwości złożenia takiego wniosku. Oznacza to, że jeżeli pokrzywdzony chce otrzymywać informacje dotyczące opuszczania zakładu karnego przez skazanego, powinien skorzystać z tego uprawnienia.
Jeżeli pokrzywdzony złoży wniosek, sąd przekazuje go dyrektorowi zakładu karnego lub aresztu śledczego wraz z danymi obejmującymi imię, nazwisko i adres pokrzywdzonego. Wynika to z art. 11 § 1a Kodeksu karnego wykonawczego. Dane pokrzywdzonego przekazywane w tym celu nie są przeznaczone do udostępnienia skazanemu.
O jakich zdarzeniach informowany jest pokrzywdzony?
Złożenie wniosku nie oznacza wyłącznie uzyskania informacji o zakończeniu odbywania kary. Zakres informacji jest szerszy. Zgodnie z art. 168a k.k.w. pokrzywdzony może zostać poinformowany o:
- ➜ zwolnieniu skazanego z zakładu karnego,
- ➜ ucieczce skazanego z zakładu karnego,
- ➜ wydaniu decyzji o udzieleniu skazanemu określonej w przepisach przepustki,
- ➜ wydaniu decyzji o udzieleniu skazanemu czasowego zezwolenia na opuszczenie zakładu karnego bez dozoru, konwoju funkcjonariusza Służby Więziennej albo asysty innej osoby godnej zaufania,
- ➜ niepowrocie skazanego w wyznaczonym terminie z przepustki lub czasowego zezwolenia.
Jeżeli wobec skazanego wykonywanych jest kolejno kilka kar pozbawienia wolności, zawiadomienia wysyłane są przez cały okres trwania pozbawienia wolności.
Kiedy pokrzywdzony jest informowany bez składania wniosku?
W przypadku określonych kategorii przestępstw pokrzywdzony nie musi składać wniosku, aby otrzymywać informacje o opuszczeniu zakładu karnego przez skazanego. Zawiadomienie następuje wówczas z urzędu. Dotyczy to skazanych za:
- ➜ przestępstwa określone w rozdziale XXV Kodeksu karnego, czyli przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności,
- ➜ ciężki uszczerbek na zdrowiu – art. 156 k.k.,
- ➜ handel ludźmi – art. 189a k.k.,
- ➜ uporczywe nękanie – art. 190a k.k.,
- ➜ znęcanie się – art. 207 k.k.,
- ➜ uprowadzenie lub zatrzymanie małoletniego albo osoby nieporadnej – art. 211 k.k.
W tych przypadkach zawiadomienie następuje z urzędu, chyba że pokrzywdzony oświadczy, że rezygnuje z tego uprawnienia.
Kiedy o opuszczeniu więzienia przez skazanego informowana jest Policja?
W określonych przypadkach informacja o opuszczeniu zakładu karnego przekazywana jest również Policji. Dotyczy to między innymi skazanego z zaburzeniami preferencji seksualnych odbywającego karę pozbawienia wolności za przestępstwo określone w art. 197–203 Kodeksu karnego, popełnione w związku z tymi zaburzeniami.
W przypadkach określonych w art. 168a k.k.w. odpowiednio sędzia penitencjarny albo dyrektor zakładu karnego zawiadamia jednostkę Policji właściwą dla miejsca stałego pobytu skazanego. Przepisy przewidują taki obowiązek również w odniesieniu do:
- ➜ skazanego za przestępstwo popełnione w zorganizowanej grupie albo związku mających na celu popełnienie przestępstwa,
- ➜ skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności orzeczoną za przestępstwo umyślne w wymiarze nie niższym niż 3 lata.
Czy świadek może zostać poinformowany o opuszczeniu więzienia przez skazanego?
Tak. Przepisy przewidują również możliwość przekazania informacji świadkowi. Zgodnie z art. 168a § 6 k.k.w. w uzasadnionych przypadkach zawiadomienie może zostać przekazane również świadkowi. Sytuacja świadka różni się jednak od sytuacji pokrzywdzonego. Przepis nakłada na sąd obowiązek pouczenia pokrzywdzonego o przysługujących mu uprawnieniach, natomiast nie przewiduje analogicznego obowiązku pouczania każdego świadka.
Podsumowanie
Pokrzywdzony może otrzymywać informacje nie tylko o zwolnieniu skazanego z zakładu karnego, lecz również między innymi o jego ucieczce, określonych przepustkach, czasowym opuszczeniu zakładu karnego oraz braku powrotu w wyznaczonym terminie. Co do zasady wymaga to złożenia przez pokrzywdzonego odpowiedniego wniosku. W przypadku niektórych przestępstw, w tym m.in. znęcania się, uporczywego nękania oraz przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, zawiadomienie następuje jednak z urzędu, chyba że pokrzywdzony zrezygnuje z tego uprawnienia. Podstawę prawną stanowi przede wszystkim art. 168a Kodeksu karnego wykonawczego.