Zatrzymanie auta za jazdę po alkoholu. Kiedy grozi przepadek pojazdu w 2026?
Konfiskata samochodu za alkohol
Wprowadzenie w 2024 roku do polskiego systemu karnego instytucji przepadku pojazdu wiązało się z bardzo skrajnymi emocjami. W obowiązującym wówczas stanie prawnym możliwe było orzeczenie nie tylko przepadku pojazdu, ale również przepadku jego równowartości.
Przepis w obecnym brzmieniu (stan na lipiec 2026) dopuszcza możliwość orzeczenia przepadku pojazdu, a możliwość orzeczenia przepadku równowartości pojazdu została uchylona. Warto jednak pamiętać, że również nie w każdym przypadku Sąd ma obowiązek orzec przepadek pojazdu. W wielu sytuacjach Sąd ma jedynie takie uprawnienie, ale nie musi tego robić.
Kiedy policja zabiera samochód? Tymczasowe zajęcie auta przez policję
Zanim Sąd orzeknie o przepadku pojazdu, czynności związane z pojazdem przeprowadzane są przez Policję. W razie popełnienia przestępstwa, za które Sąd musi orzec przepadek pojazdu, Policja dokonuje tymczasowego zajęcia pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę w czasie popełnienia tego przestępstwa. Tymczasowe zajęcie upada, jeżeli w ciągu 7 dni od daty jego dokonania nie zostanie wydane postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym. Jeżeli natomiast postanowienie takie zostanie wydane, można zaskarżyć je zażaleniem.
Kiedy Sąd zabiera samochód?
Sąd może (ale nie musi) orzec przepadek pojazdu, jeżeli:
- sprawca prowadzi pojazd mechaniczny znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, w tym również jeżeli sprawca był już prawomocnie skazany za takie przestępstwo lub dopuścił się jazdy pod wpływem w czasie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów,
- sprawca uczestniczy w nielegalnym wyścigu pojazdów mechanicznych,
- rażąco przekraczając prędkość oraz rażąco naruszając inne zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, ciężki lub średni uszczerbek na zdrowiu,
- sprawca dopuścił się jazdy samochodem w czasie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów.
Sąd musi orzec przepadek pojazdu, jeżeli zawartość alkoholu w organizmie sprawcy przestępstwa wynosiła co najmniej 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu albo prowadziła do takiego stężenia, a ponadto sprawca w tym samym czasie:
- sprowadził bezpośrednie niebezpieczeństwo katastrofy komunikacyjnej lub dopuścił się katastrofy komunikacyjnej,
- dopuścił się wypadku komunikacyjnego,
- zbiegł z miejsca zdarzenia w wymienionych wyżej przypadkach,
- uczestniczy w nielegalnym wyścigu pojazdów mechanicznych,
- rażąco przekraczając prędkość oraz rażąco naruszając inne zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, ciężki lub średni uszczerbek na zdrowiu,
- był już prawomocnie skazany za takie przestępstwo lub dopuścił się jazdy pod wpływem w czasie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów.
Czy utrata auta jest możliwa jedynie za jazdę po alkoholu?
Jak już wskazaliśmy, nie tylko jazda w stanie nietrzeźwości może skutkować przepadkiem pojazdu. Może mieć to miejsce również w sytuacji, gdy sprawca nie jest pod wpływem alkoholu, ale pod wpływem innego środka odurzającego. Przepadek pojazdu jest możliwy również, jeżeli sprawca uczestniczy w nielegalnym wyścigu pojazdów mechanicznych. Przepadek jest możliwy również gdy sprawca dopuścił się jazdy samochodem w czasie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów. Nie zapominajmy o sytuacji, gdy sprawca, rażąco przekraczając prędkość oraz rażąco naruszając inne zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub uszczerbek na zdrowiu.
Jak uniknąć przepadku pojazdu? Obrona przed przepadkiem pojazdu
W pierwszej kolejności należy zastanowić się, czy w ogóle orzeczenie przepadku w naszej sytuacji jest obowiązkowe. Jeżeli przepisy stanowią, że w naszej sytuacji przepadek nie jest obowiązkowy, to decyzja należy do Sądu i podejmie on ją biorąc pod uwagę szereg okoliczności. Sąd weźmie pod uwagę wcześniejszą karalność sprawcy, okoliczności popełnienia przestępstwa, stopień ewentualnej nietrzeźwości sprawcy, sytuację rodzinną i majątkową sprawcy oraz szereg innych okoliczności.
Co istotne, nawet w sytuacji, gdy orzeczenie przepadku zgodnie z przepisami jest obowiązkiem Sądu, warto podjąć kroki mające na celu przekonanie Sądu, że w tej sprawie zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami. W takiej sytuacji Sąd może nie orzekać przepadku samochodu.
Samochód nie był mój. Co w sytuacji, gdy pojazd nie należał do sprawcy?
Przepadku pojazdu mechanicznego nie orzeka się, jeżeli:
- w czasie popełnienia przestępstwa pojazd mechaniczny nie stanowił wyłącznej własności sprawcy (np. stanowił współwłasność małżonków) – wówczas Sąd musi orzec nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5 000 do 500 000 złotych,
- orzeczenie przepadku pojazdu mechanicznego nie jest możliwe lub celowe, np. sprawca zbył lub utracił pojazd – wówczas Sąd może orzec (ale nie musi) nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5 000 do 500 000 złotych.
Jeżeli grozi Ci przepadek pojazdu lub toczy się przeciwko Tobie postępowanie za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu, warto wcześniej przeanalizować swoją sytuację procesową. Udzielam pomocy prawnej klientom z całej Wielkopolski, w szczególności z Poznania, Obornik oraz okolicznych miejscowości.