Przejdź do treści głównej

Czy sąd zawsze orzeka rozwód? 4 sytuacje, kiedy Sąd może odmówić

Spis treści

Wprowadzenie

Decyzja o rozwodzie wiąże się z wieloma pytaniami natury prawnej. Jednym z najważniejszych pytań jest to, kiedy sąd może orzec rozwód oraz jakie warunki muszą zostać spełnione. Polski ustawodawca przewidział konkretne przesłanki rozwodu, których wystąpienie jest niezbędne do rozwiązania małżeństwa.

Zgodnie z art. 56 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, aby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód.

Jakie są przesłanki rozwodu?

Podstawową przesłanką rozwodu jest zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Oznacza to, że pomiędzy małżonkami ustały wszystkie więzi tworzące małżeństwo i nie ma realnych szans na ich odbudowanie.

W polskim prawie małżeństwo jest związkiem trwałym, jednak nie jest nierozerwalne. Ustaje ono wskutek:

  • śmierci jednego z małżonków,
  • uznania małżonka za zmarłego,
  • sądowego stwierdzenia zgonu,
  • orzeczenia rozwodu przez sąd.

Nie jest możliwe rozwiązanie małżeństwa na podstawie umowy czy ugody zawartej pomiędzy małżonkami.

Czym jest rozkład pożycia?

Rozkład pożycia oznacza ustanie wszystkich więzi małżeńskich, czyli:

  • więzi emocjonalnej,
  • więzi fizycznej,
  • więzi gospodarczej.

Więź emocjonalna znacza wzajemne uczucie, przywiązanie, szacunek oraz chęć wspólnego życia małżonków. Jej ustanie przejawia się brakiem relacji uczuciowej pomiędzy małżonkami.

Więź fizyczna to przede wszystkim współżycie małżeńskie oraz okazywanie sobie bliskości i czułości.

Więź gospodarcza polega na prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego. Jej brak może przejawiać się między innymi poprzez oddzielne rachunki, zakupy, posiłki czy zamieszkiwanie pod innymi adresami.

Kiedy rozkład pożycia jest zupełny?

Zupełny rozkład pożycia występuje wtedy, gdy doszło do zerwania wszystkich trzech więzi łącznie: emocjonalnej, fizycznej i gospodarczej.

Jeżeli choć jedna z nich nadal istnieje w stopniu pozwalającym na kontynuowanie małżeństwa, sąd może uznać, że przesłanka rozwodu nie została spełniona.

Kiedy rozkład pożycia jest trwały?

Drugim warunkiem uzyskania rozwodu jest trwałość rozkładu pożycia.

O trwałości można mówić wtedy, gdy z okoliczności sprawy wynika, że nie istnieją realne perspektywy odbudowania relacji małżeńskiej, a powrót małżonków do wspólnego życia jest mało prawdopodobny.

Sąd ocenia każdą sprawę indywidualnie, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności oraz postawę stron.

Kiedy sąd nie orzeknie rozwodu?

Nawet jeśli pomiędzy małżonkami doszło do rozkładu pożycia, sąd może odmówić rozwiązania małżeństwa.

Do odmowy orzeczenia rozwodu dochodzi przede wszystkim wtedy, gdy nie został wykazany zupełny i trwały rozkład pożycia albo występuje jedna z tzw. negatywnych przesłanek rozwodowych.

Sąd nie orzeknie rozwodu, gdy:

  • rozwód byłby sprzeczny z dobrem małoletnich dzieci,
  • rozwód byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego,
  • pozew wniósł małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia.

Czy dobro dziecka może uniemożliwić rozwód?

Tak, choć w praktyce zdarza się to stosunkowo rzadko.

Jeżeli rozwód miałby zagrozić dobru małoletnich dzieci stron, sąd może oddalić pozew o rozwód.

Przy ocenie tej przesłanki duże znaczenie ma opinia Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów (OZSS), który analizuje wpływ rozwodu na sytuację dziecka oraz relacje rodzinne.

Jednocześnie należy pamiętać, że w wielu przypadkach zakończenie długoletniego konfliktu między rodzicami wpływa korzystnie na funkcjonowanie dziecka.

Rozwód a zasady współżycia społecznego

Rozwód może zostać uznany za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, jeżeli prowadziłby do pokrzywdzenia małżonka wymagającego szczególnej ochrony, np. z powodu jego ciężkiej choroby, niepełnosprawności lub podeszłego wieku.

W takich przypadkach obowiązek wzajemnej pomocy pomiędzy małżonkami może przemawiać przeciwko rozwiązaniu małżeństwa.

Czy małżonek wyłącznie winny może otrzymać rozwód?

Co do zasady małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia nie może skutecznie domagać się rozwodu, jeżeli drugi małżonek nie wyraża na niego zgody.

Istnieją jednak wyjątki. Sąd może orzec rozwód, gdy:

  • drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód,
  • odmowa zgody jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Czy brak zgody małżonka może zatrzymać rozwód?

Sam brak zgody jednego z małżonków nie oznacza automatycznie, że rozwód nie zostanie orzeczony. Może jednak wydłużyć postępowanie rozwodowe oraz spowodować konieczność przeprowadzenia bardziej rozbudowanego postępowania dowodowego.

Pomoc adwokata w sprawie rozwodowej

Jeżeli planujesz rozwód lub zostałeś pozwany o rozwód, warto skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Pomagam klientom w sprawach dotyczących rozwodu bez orzekania o winie, rozwodu z orzeczeniem o winie, alimentów, kontaktów z dziećmi oraz innych spraw rodzinnych.

Masz pytania? Skontaktuj się ze mną.

Adwokat rozwodowy Piła | Adwokat rozwodowy Oborniki | Adwokat rozwodowy Poznań | Prawnik rozwód | Rozwód bez winy | Adwokat rozwód z orzeczeniem o winie