Przejdź do treści głównej

Autor: Aleksandra Ratuszniak

Dozór elektroniczny w 2026 roku – warunki, wniosek i koszty bransoletki elektronicznej

Napisane przez Aleksandra Ratuszniak w dniu . Opublikowano w Dozór elektroniczny, Prawo Karne.

Skazany na karę pozbawienia wolności w określonych przypadkach może odbywać karę poza zakładem karnym w ramach systemu dozoru elektronicznego (SDE). Potocznie system ten nazywany jest „bransoletką elektroniczną” i opisywany jest – w dużym uproszczeniu – jako odbywanie kary w domu. Żeby uzyskać SDE trzeba spełniać ustawowe warunki.

Wniosek do sądu penitencjarnego o dozór elektroniczny może złożyć sam skazany, ale również jego obrońca, prokurator, kurator zawodowy lub dyrektor zakładu karnego. W niektórych sytuacjach o zastosowaniu SDE decyduje komisja penitencjarna.

Poniżej wyjaśniam, jakie są obecnie warunki uzyskania dozoru elektronicznego, ile kosztuje bransoletka elektroniczna, gdzie złożyć wniosek w Poznaniu oraz czy zawsze brak zgody domownika oznacza automatyczną odmowę udzielenia SDE.

Stan prawny: 12 sierpnia 2026 roku

Spis treści

Ile kosztuje dozór elektroniczny?

Wniosek o dozór elektroniczny nie podlega opłacie sądowej. Skazany nie ponosi także kosztów wykonywania kary w systemie dozoru elektronicznego, gdyż koszty funkcjonowania SDE ponosi Skarb Państwa. To Skarb Państwa uiszcza opłaty za zainstalowanie urządzeń monitorujących, a także opłaca ich bieżące funkcjonowanie.

Gdzie złożyć wniosek o dozór elektroniczny w Poznaniu?

Wniosek o zezwolenie na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego składa się do sądu penitencjarnego, w którego okręgu skazany przebywa. W przypadku osób przebywających w Poznaniu i na terenie okręgu poznańskiego, właściwy będzie co do zasady Sąd Okręgowy w Poznaniu V Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych. Wniosek kierowany do Sądu Okręgowego w Poznaniu należy skierować na adres: ul. Stanisława Hejmowskiego 2, 61-736 Poznań, ale posiedzenie w tym przedmiocie będzie mieć miejsce przy ul. Szyperskiej 14 w Poznaniu.

W niektórych sytuacjach właściwa do orzekania w sprawie dozoru będzie komisja penitencjarna.

Jakie są warunki uzyskania dozoru elektronicznego przez sąd?

1. Wymiar kary

Podstawowym warunkiem jest wymiar orzeczonej kary.

Obecnie sąd penitencjarny może udzielić zezwolenia, jeżeli:

  • orzeczona kara pozbawienia wolności nie przekracza 1 roku i 6 miesięcy, albo
  • orzeczona kara jest niższa niż 3 lata, a do odbycia w zakładzie karnym pozostało nie więcej niż 6 miesięcy.

Przepisy przewidują jednocześnie wyłączenia dotyczące m.in. skazania w warunkach art. 64 § 2, art. 64a oraz art. 65 § 1 i 2 Kodeksu karnego.

2. Osiągnięcie celów kary

Sąd musi uznać, że odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego będzie wystarczające do osiągnięcia celów kary. Nie wystarczy zatem samo stwierdzenie, że skazany ma pracę, rodzinę czy miejsce zamieszkania. Sąd ocenia całokształt okoliczności dotyczących konkretnej osoby.

3. Stałe miejsce pobytu

Skazany musi posiadać określone miejsce stałego pobytu, w którym będzie wykonywany dozór elektroniczny. Nie musi to być nieruchomość stanowiąca własność skazanego. Istotne jest jednak, aby pod wskazanym adresem można było faktycznie wykonywać karę w systemie dozoru elektronicznego.

4. Zgoda pełnoletnich domowników

Co do zasady osoby pełnoletnie wspólnie zamieszkujące ze skazanym powinny wyrazić zgodę na wykonywanie kary w systemie dozoru elektronicznego. W niektórych sytuacjach SDE może zostać udzielone nawet pomimo braku takiej zgody.

5. Warunki techniczne

Pod wskazanym we wniosku adresem nie mogą zaistnieć warunki techniczne, które uniemożliwią wykonywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.

Domownik nie zgadza się na dozór elektroniczny – czy to uniemożliwia uzyskanie SDE?

Zgodnie z art. 43la § 4 Kodeksu karnego wykonawczego sąd może udzielić zezwolenia mimo braku zgody, jeżeli wykonanie kary w systemie dozoru elektronicznego:

w sposób oczywisty nie wiąże się z nadmiernymi trudnościami dla osoby, która nie wyraziła zgody, oraz narusza jej prywatność jedynie w nieznacznym stopniu.

Obie przesłanki muszą wystąpić łącznie.

W praktyce znaczenie może mieć m.in. układ mieszkania (dwa oddzielne piętra), sposób korzystania z poszczególnych pomieszczeń czy tryb życia domowników (praca zmianowa, praktyczny brak styczności skazanego z domownikiem).

Alternatywą może być wskazanie innego miejsca pobytu – np. wynajmowanego mieszkania. W takim przypadku oczywiście należy zweryfikować, czy pod wskazanym adresem możliwe będzie techniczne wykonywanie dozoru.

Kiedy o dozorze elektronicznym decyduje komisja penitencjarna?

Ta możliwość dotyczy skazanych, którzy rozpoczęli już odbywanie kary w zakładzie karnym, a orzeczona kara nie przekracza 4 miesięcy. Przepisy przewidują również inne niż powyższe warunki, które muszą zostać spełnione łącznie.

Komisja penitencjarna może udzielić zezwolenia, jeżeli m.in.:

  • orzeczona kara nie przekracza 4 miesięcy,
  • skazany rozpoczął już odbywanie kary w zakładzie karnym,
  • odbywanie kary w SDE pozwoli osiągnąć cele kary,
  • dotychczasowa postawa i zachowanie skazanego przemawiają za udzieleniem zezwolenia,
  • skazany posiada określone miejsce stałego pobytu,
  • pełnoletni domownicy wyrazili wymaganą zgodę,
  • istnieją warunki techniczne do wykonywania dozoru.

Ponadto skazany nie może rozpocząć jeszcze odbywania kary w zakładzie karnym. Jeżeli skazany został już umieszczony w ZK, właściwy pozostaje sąd penitencjarny – nawet jeżeli orzeczona kara nie przekracza 4 miesięcy.

Komisja penitencjarna wydaje decyzję w sprawie udzielenia zezwolenia w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku. Jest to więc dużo szybsza droga, aniżeli droga sądowa, jednak jest obwarowana pewnymi wymogami.

Czy zachowanie w zakładzie karnym ma znaczenie przy SDE?

Tak. Jeżeli skazany rozpoczął już odbywanie kary, jego dotychczasowa postawa i zachowanie są weryfikowane przez Sąd lub komisję i są brane pod uwagę przy decyzji o ewentualnej zgodzie na SDE. W praktyce znaczenie ma m.in. sposób wykonywania obowiązków, przestrzeganie regulaminu zakładu, stosunek do popełnionego przestępstwa, nagrody i kary dyscyplinarne oraz ogólna ocena funkcjonowania skazanego w warunkach izolacji.

Kiedy sąd może odmówić dozoru elektronicznego?

Odmowa udzielenia dozoru elektronicznego może wynikać zarówno z niespełnienia warunków formalnych (brak stałego miejsca pobytu, zbyt wysoka kara, negatywna ocena skazanego w Zakładzie Karnym). Nierzadko odmowa udzielenia SDE spowodowana jest negatywną oceną kryminologiczną, czyli przekonaniem, że bransoletka elektroniczna nie pozwoli osiągnąć celów kary.

Przygotowując wniosek o dozór elektroniczny, nie warto ograniczać się do samego wskazania, że skazany spełnia ustawowe kryteria. Znaczenie ma również przedstawienie okoliczności przemawiających za tym, że kara wykonywana poza zakładem karnym będzie zgodna z celami postępowania wykonawczego.

h3 id=”osadzenie”> Czy sam wniosek o SDE złożony przed pójściem do więzienia chroni przed osadzeniem?h3>

Nie. Złożenie wniosku o dozór elektroniczny nie oznacza, że wykonanie prawomocnie orzeczonej kary pozbawienia wolności zostaje automatycznie wstrzymane. W takiej sytuacji należy przeanalizować możliwość wstrzymania wykonania kary na zasadach przewidzianych w postępowaniu wykonawczym.

Jak wygląda odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego?

Skazany wykonuje karę w określonym miejscu i musi przestrzegać ustalonego przez sąd harmonogramu.

Harmonogram określa godziny, w których skazany powinien przebywać w miejscu wykonywania dozoru, oraz sytuacje, w których może je opuścić – np. w trakcie pracy, leczenia, nauki, czy aktywności religijnej. Naruszenie warunków wykonywania dozoru może mieć poważne konsekwencje, włącznie z uchyleniem zezwolenia i powrotem do zakładu karnego.

Czy dozór elektroniczny jest możliwy przy zastępczej karze pozbawienia wolności?

Tak. Przepisy dotyczące systemu dozoru elektronicznego stosuje się również do osoby, wobec której orzeczono zastępczą karę pozbawienia wolności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.

Czy można ponownie złożyć wniosek o dozór elektroniczny?

Tak, po odmowie udzielenia zgody na SDE jest możliwość ponownego złożenia wniosku, ale dopiero po upływie określonego terminu od poprzedniej odmowy. wniosku jest ograniczona czasowo. Jeżeli odmowy udzielił sąd, ponowny wniosek skazanego lub jego obrońcy w tej samej sprawie, złożony przed upływem 3 miesięcy od wydania postanowienia o odmowie, pozostawia się bez rozpoznania. W przypadku postępowania przed komisją penitencjarną okres ten jest krótszy – ponowny wniosek złożony w tej samej sprawie przed upływem miesiąca od decyzji odmownej pozostawia się bez rozpoznania.

Dozór elektroniczny 2026 – planowane zmiany

Trwają prace nad zmianą przepisów dotyczących systemu dozoru elektronicznego. Projekt zakłada istotne rozszerzenie możliwości odbywania kary w SDE. Najważniejsza projektowana zmiana dotyczy limitu pozostałej do odbycia kary. Obecnie, przy karze niższej niż 3 lata, warunkiem jest pozostawanie do odbycia w zakładzie karnym nie więcej niż 6 miesięcy. Projekt przewiduje zwiększenie tego limitu do 1 roku i 6 miesięcy. Oznaczałoby to istotne poszerzenie grupy skazanych, którzy mogliby ubiegać się o odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego.

Dozór elektroniczny w Poznaniu – pomoc prawna

Postępowanie o udzielenie zezwolenia na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego wymaga ustalenia, czy skazany spełnia przesłanki ustawowe. Znaczenie ma również sposób przedstawienia sądowi sytuacji osobistej, rodzinnej i zawodowej skazanego, warunków mieszkaniowych oraz okoliczności przemawiających za uznaniem, że cele kary zostaną osiągnięte bez konieczności odbywania tej kary w zakładzie karnym. W ramach swojej praktyki wspieram w tym zakresie klientów z Poznania, Obornik, Rogoźna, Ryczywołu oraz z innych miejscowości Wielkopolski.

Stan prawny: 12 sierpnia 2026 roku

Wezwanie do odbycia kary pozbawienia wolności – czy w 2026 sąd nadal je wysyła?

Napisane przez Aleksandra Ratuszniak w dniu . Opublikowano w Prawo Karne, Wstrzymanie wykonania kary.

Spis treści

Wiele osób po otrzymaniu prawomocnego wyroku pozbawienia wolności zastanawia się, czy sąd wyśle im wezwanie do więzienia i ile czasu mają na przygotowanie się do odbycia kary. Czy sąd nadal wysyła wezwanie do odbycia kary pozbawienia wolności? Sprawdź, jak wygląda procedura i jakie są możliwości skazanego po prawomocnym wyroku.

Wbrew powszechnemu przekonaniu sąd co do zasady nie wysyła już skazanemu wezwania do stawienia się w celu odbycia kary pozbawienia wolności. Obecnie zasadą jest zatrzymanie skazanego i doprowadzenie go do aresztu śledczego przez Policję.

Od tej zasady istnieje jednak wyjątek. W uzasadnionym przypadku, na wniosek skazanego, sąd może wezwać go do osobistego stawienia się w wyznaczonym terminie w areszcie śledczym.

Skąd wzięło się określenie „bilet do więzienia”?

Przez wiele lat po uprawomocnieniu się wyroku skazany otrzymywał z sądu wezwanie do stawienia się w określonym terminie w areszcie śledczym. W wezwaniu wskazywano miejsce i termin stawiennictwa, a skazany miał zgłosić się z dokumentem potwierdzającym tożsamość. Doprowadzenie skazanego przez Policję bez wcześniejszego wezwania było wyjątkiem.

Obecnie jest odwrotnie. Od 1 stycznia 2023 roku co do zasady sąd, po uprawomocnieniu się wyroku, poleca zatrzymanie i doprowadzenie skazanego do aresztu śledczego. Zmiana miała służyć przede wszystkim przyspieszeniu wykonywania prawomocnie orzeczonych kar pozbawienia wolności. Jak wskazywano w uzasadnieniu projektu zmian, jedynie niewielka część skazanych stosowała się do wcześniejszych wezwań do dobrowolnego stawienia się w jednostce penitencjarnej.

Co mówi art. 79 Kodeksu karnego wykonawczego?

Zasady kierowania skazanego do odbycia kary pozbawienia wolności określa przede wszystkim art. 79 Kodeksu karnego wykonawczego.

Zgodnie z § 1 tego przepisu:

Art. 79 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego:

Skazanego na karę pozbawienia wolności sąd poleca zatrzymać i doprowadzić do aresztu śledczego.

Oznacza to, że obecnie docelową procedurą poprzedzającą rozpoczęcie wykonywania kary jest zatrzymanie skazanego i doprowadzenie go do aresztu śledczego.

Ustawodawca przewidział jednak możliwość odstąpienia od tej zasady. Zgodnie z następnym paragrafem:

Art. 79 § 1a k.k.w.


W uzasadnionym wypadku, na wniosek skazanego, sąd może wezwać skazanego do stawienia się w wyznaczonym terminie w areszcie śledczym, położonym najbliżej miejsca jego stałego pobytu, wraz z dokumentem stwierdzającym tożsamość, jeżeli dotychczasowa postawa i zachowanie skazanego uzasadniają przypuszczenie, że skazany stawi się na wezwanie. Zarządzenie wymaga uzasadnienia.

Warunkiem jest więc m.in. dotychczasowa postawa i zachowanie skazanego, które muszą uzasadniać przypuszczenie, że stawi się on na wezwanie.

Czy skazany może złożyć wniosek o wezwanie do odbycia kary?

Tak.

Skazany może złożyć do sądu wniosek o wezwanie go do stawienia się w areszcie śledczym, zamiast oczekiwać na zatrzymanie i doprowadzenie przez Policję. Może to mieć znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy skazany chce mieć możliwość przygotowania się do odbycia kary, uporządkowania spraw rodzinnych lub zawodowych czy poinformowania bliskich o planowanym osadzeniu.

Taki wniosek nie oznacza jednak, że sąd ma obowiązek wezwać skazanego. Sąd ocenia, czy w konkretnym przypadku zachodzą podstawy do zastosowania tego rozwiązania. Sąd bierze przy tym pod uwagę przede wszystkim dotychczasową postawę i zachowanie skazanego oraz to, czy można racjonalnie oczekiwać, że stawi się on w wyznaczonym terminie.

Co się stanie, jeżeli skazany nie stawi się na wezwanie?

Jeżeli sąd wezwał skazanego do stawienia się w areszcie śledczym, a skazany mimo tego nie zgłosi się w wyznaczonym terminie, sąd poleca jego zatrzymanie i doprowadzenie. W takiej sytuacji kosztami zatrzymania i doprowadzenia sąd obciąża skazanego, o czym skazany jest pouczany w wezwaniu.

Jeżeli skazany ukrywa się lub jego miejsce pobytu nie jest znane, mogą zostać podjęte dalsze czynności zmierzające do jego odnalezienia i zatrzymania, w tym poszukiwanie skazanego listem gończym lub europejskim nakazem aresztowania.

Czy skazany trafia od razu do zakładu karnego?

Nie zawsze.

Zgodnie z art. 79 k.k.w. skazany jest w pierwszej kolejności doprowadzany do aresztu śledczego. Następnie, po przeprowadzeniu odpowiedniej procedury klasyfikacyjnej, zostaje skierowany do właściwego zakładu karnego.

O tym, gdzie i w jakim systemie skazany będzie odbywał karę, decydują przepisy dotyczące klasyfikacji penitencjarnej. Zgodnie z art. 62 Kodeksu karnego sąd może w wyroku określić rodzaj i typ zakładu karnego, w którym skazany powinien odbywać karę. W praktyce takie określenie nie jest jednak regułą.

Ile czasu mija od uprawomocnienia wyroku do zatrzymania?

Nie ma jednej odpowiedzi na pytanie, ile czasu po uprawomocnieniu wyroku skazany pozostaje na wolności. Termin ten może zależeć od okoliczności konkretnej sprawy, w tym od czynności podejmowanych przez sąd, obciążenia sądu czy organizacji doprowadzenia.

Zgodnie z § 397 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych sąd pierwszej instancji powinien bezzwłocznie podjąć czynności zmierzające do osadzenia skazanego w areszcie śledczym w celu wykonania kary pozbawienia wolności.

W literaturze uznaje się, że bezzwłocznie oznacza tak szybko jak to możliwe w normalnym toku czynności, nie później niż w terminie 14 dni. W tym terminie sąd powinien przesłać Policji właściwej według ostatniego miejsca pobytu skazanego nakaz zatrzymania i doprowadzenia, wskazując areszt położony najbliżej miejsca pobytu skazanego.

Jeżeli w ciągu miesiąca Policja nie zatrzyma i nie doprowadzi skazanego, sprawa kierowana jest na posiedzenie celem wydania listu gończego. Jednocześnie podejmowane są czynności do ustalenia jego aktualnego pobytu.

Co zrobić po uprawomocnieniu się wyroku?

W zależności od sytuacji prawnej skazanego możliwe jest m.in.:

  • złożenie wniosku o wezwanie do stawienia się w areszcie śledczym;
  • złożenie wniosku o odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności;
  • złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli spełnione są ustawowe przesłanki;
  • po rozpoczęciu wykonywania kary – złożenie wniosku o udzielenie przerwy w wykonaniu kary.

Należy pamiętać, że samo złożenie wniosku nie powoduje automatycznego wstrzymania wykonania kary.

Najczęstsze pytania dotyczące wykonania kary pozbawienia wolności

➜ Czy mogę odroczyć wykonanie kary pozbawienia wolności?

Tak, ale możliwość odroczenia wykonania kary zależy od spełnienia określonych przesłanek ustawowych.

Sąd odracza wykonanie kary w przypadku choroby psychicznej skazanego lub innej ciężkiej choroby uniemożliwiającej wykonywanie kary. W określonych przypadkach sąd może również odroczyć wykonanie kary, jeżeli natychmiastowe wykonanie kary pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki.

Przepisy przewidują również szczególne rozwiązania dotyczące m.in. kobiet w ciąży oraz osób sprawujących samotnie opiekę nad dzieckiem. W określonych przypadkach możliwe jest także odroczenie wykonania kary z uwagi na sytuację w jednostkach penitencjarnych. Warunki i maksymalny okres odroczenia zależą od podstawy, na której składany jest wniosek.

➜ Kiedy mogę ubiegać się o dozór elektroniczny?

Skazany może ubiegać się o zgodę na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego (SDE), jeżeli spełnia przesłanki określone w przepisach.

W zależności od tego, czy wykonywanie kary już się rozpoczęło oraz od wymiaru pozostałej do odbycia kary, właściwy do rozpoznania wniosku może być sąd penitencjarny albo komisja penitencjarna. Przed złożeniem wniosku należy sprawdzić, czy w konkretnej sprawie spełnione są wszystkie wymagania dotyczące odbywania kary w systemie dozoru elektronicznego.

➜ Czy mogę ubiegać się o przerwę w wykonaniu kary?

Tak. Jeżeli skazany rozpoczął już wykonywanie kary pozbawienia wolności, w określonych sytuacjach może ubiegać się o przerwę w wykonaniu kary.

Sąd penitencjarny udziela przerwy m.in. w przypadku choroby psychicznej lub innej ciężkiej choroby uniemożliwiającej wykonywanie kary. W określonych przypadkach przerwa może zostać udzielona również ze względu na ważne względy rodzinne lub osobiste.

➜ Co zabrać ze sobą do zakładu karnego?

Nie istnieje jedna uniwersalna lista rzeczy, które każdy skazany powinien zabrać ze sobą do jednostki penitencjarnej. Wiele zależy od tego, do jakiej jednostki skazany zostanie skierowany oraz od jego sytuacji i klasyfikacji penitencjarnej.

Przy przyjęciu do jednostki penitencjarnej skazany może mieć przy sobie m.in.:

  • podstawową odzież i bieliznę;
  • gotówkę, która zostanie przekazana do depozytu;
  • przybory do pisania;
  • podstawowe środki higieny osobistej.

Skazany nie może posiadać przy sobie m.in. telefonu komórkowego, kart płatniczych, przedmiotów wartościowych oraz innych rzeczy, których posiadanie na terenie jednostki penitencjarnej jest niedozwolone.

Podsumowanie

Po prawomocnym wyroku orzekającym karę pozbawienia wolności skazany nie powinien zakładać, że sąd wezwie go do stawienia się w zakładzie karnym. Obecnie zasadą jest polecenie zatrzymania i doprowadzenia skazanego do aresztu śledczego. W określonych przypadkach skazany może jednak złożyć wniosek o wezwanie go do osobistego stawienia się w areszcie śledczym. Jeżeli sąd uwzględni taki wniosek, skazany otrzyma wezwanie z terminem stawiennictwa.

Jeżeli wyrok pozbawienia wolności stał się prawomocny, warto odpowiednio wcześnie zweryfikować, czy istnieje możliwość odroczenia wykonania kary, odbywania jej w systemie dozoru elektronicznego albo zastosowania innego rozwiązania przewidzianego przez przepisy prawa karnego wykonawczego.

Pomocy prawnej w sprawach dotyczących wykonania kary pozbawienia wolności udzielam jako adwokat w Poznaniu. Kancelaria obsługuje również Klientów z Obornik, Rogoźna, Ryczywołu oraz okolicznych miejscowości.

Aktualizacja stanu prawnego: 7 sierpnia 2026 roku

Upadłość konsumencka – kto może ją ogłosić, ile kosztuje i jak złożyć wniosek?

Napisane przez Aleksandra Ratuszniak w dniu . Opublikowano w Upadłość konsumencka.

Brak możliwości spłaty zobowiązań i narastająca spirala zadłużenia to sytuacje, z którymi mierzy się coraz więcej osób. Dla wielu z nich rozwiązaniem może okazać się upadłość konsumencka, czyli wieloetapowe postępowanie pozwalające na oddłużenie i rozpoczęcie nowego etapu życia bez długów. W tym artykule wyjaśniam najważniejsze zagadnienia związane z upadłością konsumencką oraz wskazuję, jak wygląda procedura od strony praktycznej.

Spis treści

Czym jest upadłość konsumencka?

Upadłość konsumencka jest postępowaniem sądowym skierowanym do osób fizycznych, które stały się niewypłacalne i nie są w stanie regulować swoich wymagalnych zobowiązań. Jej podstawowym celem jest oddłużenie dłużnika oraz umożliwienie mu rozpoczęcia życia bez ciężaru długów, przy jednoczesnym uwzględnieniu interesów wierzycieli.

W zależności od okoliczności sprawy postępowanie może zakończyć się ustaleniem planu spłaty wierzycieli, umorzeniem zobowiązań bez planu spłaty albo warunkowym umorzeniem zobowiązań.

Kto może ogłosić upadłość konsumencką?

Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej może złożyć zarówno sam dłużnik, jak i każdy z jego wierzycieli osobistych.

Aby możliwe było ogłoszenie upadłości konsumenckiej, muszą zostać spełnione trzy podstawowe warunki.

  • dłużnik jest niewypłacalny,
  • nie prowadzi działalności gospodarczej,
  • jego centrum zwykłych interesów znajduje się w Polsce – ma tu miejsce stałego pobytu lub majątek.

Kiedy osoba jest niewypłacalna?

Zgodnie z przepisami prawa upadłościowego dłużnik staje się niewypłacalny, gdy utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Oznacza to, że nie jest w stanie na bieżąco regulować swoich długów w terminach, w których powinny zostać zapłacone.

Ustawodawca wprowadził również domniemanie niewypłacalności. Przyjmuje się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich zobowiązań, jeżeli opóźnienie w spłacie wymagalnych zobowiązań przekracza trzy miesiące. Nie oznacza to jednak, że upadłość konsumencką można ogłosić wyłącznie po upływie trzech miesięcy od powstania zadłużenia.

W praktyce o niewypłacalności mogą świadczyć między innymi narastające zaległości w spłacie kredytów i pożyczek, liczne wezwania do zapłaty, prowadzone postępowania egzekucyjne czy brak realnych możliwości regulowania bieżących zobowiązań pomimo podejmowanych starań.

Czy można ogłosić upadłość konsumencką po zakończeniu działalności gospodarczej?

Tak. Sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej w przeszłości nie wyklucza możliwości ogłoszenia upadłości konsumenckiej.

Kluczowe znaczenie ma to, aby osoba ubiegająca się o ogłoszenie upadłości nie prowadziła działalności gospodarczej w chwili składania wniosku. Jeżeli przedsiębiorca prowadził jednoosobową działalność gospodarczą, warto dołączyć do wniosku informację z CEIDG potwierdzającą wykreślenie działalności z ewidencji. Dołączenie stosownych dokumentów często usprawnia rozpoznanie sprawy przez sąd.

Jakie dokumenty należy przygotować do wniosku o upadłość konsumencką?

Jednym z najważniejszych elementów postępowania jest właściwe udokumentowanie sytuacji finansowej. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania swojej niewypłacalności i okresu jej trwania.

Do wniosku warto dołączyć wszystkie dokumenty potwierdzające istnienie zadłużenia, w szczególności:

  • wyroki sądowe,
  • nakazy zapłaty,
  • pisma otrzymane od komornika,
  • wezwania do zapłaty kierowane przez wierzycieli,
  • inną dokumentację potwierdzającą wysokość zobowiązań.

Oprócz dokumentów dotyczących zadłużenia należy również wykazać, że wnioskodawca jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej.

Jeżeli działalność nigdy nie była prowadzona, wystarczające będzie wskazanie tej okoliczności w uzasadnieniu wniosku. Jeżeli natomiast działalność była prowadzona w przeszłości, należy opisać jej formę oraz dołączyć dokumenty potwierdzające jej zakończenie.

Formularz przewiduje również inne elementy wniosku. Dłużnik musi również wskazać swoje wydatki i koszty z ostatnich 6 miesięcy oraz podać swój majątek.

Co zrobić, gdy nie posiadasz dokumentów potwierdzających zadłużenie?

Brak pełnej dokumentacji nie przekreśla możliwości złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. W praktyce jest to sytuacja spotykana bardzo często, zwłaszcza gdy zadłużenie powstało wiele lat wcześniej lub wierzytelności były wielokrotnie sprzedawane.

Pomocnym rozwiązaniem może być pobranie raportu z Biura Informacji Kredytowej, który pozwala ustalić historię zobowiązań kredytowych. Raport można uzyskać za pośrednictwem strony internetowej Biura Informacji Kredytowej. Usługa jest odpłatna, jednak dokument ten często ułatwia przygotowanie kompletnego wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej.

Ile kosztuje upadłość konsumencka?

Najczęściej zadawane przez osoby rozważające ogłoszenie upadłości konsumenckiej pytania dotyczą kosztów takiego postępowania, dlatego warto zaznaczyć, że sama opłata sądowa od wniosku o ogłoszenie upadłości jest stosunkowo niewielka. Wniosek podlega stałej opłacie sądowej w wysokości 30 zł.

Należy jednak pamiętać, że całkowity koszt postępowania może być wyższy. Jeżeli dłużnik korzysta z pomocy adwokata lub radcy prawnego, powinien uwzględnić również wynagrodzenie pełnomocnika za przygotowanie wniosku oraz reprezentację w postępowaniu.

Ponadto w toku postępowania upadłościowego (już po ogłoszeniu upadłości, w toku tzw. „postępowania właściwego”) uwzględniane jest także wynagrodzenie syndyka. W zależności od sposobu zakończenia postępowania dłużnik często zostaje zobowiązany uiścić wynagrodzenie syndyka.

Ile trwa upadłość konsumencka?

Nie sposób jednoznacznie określić, ile trwa upadłość konsumencka. Czas trwania postępowania zależy od stopnia skomplikowania sprawy, liczby wierzycieli, posiadanego majątku, sposobu zakończenia postępowania oraz obciążenia właściwego sądu.

Warto jednak pamiętać, że cały proces oddłużania może trwać nawet ponad siedem lat. Maksymalny okres wykonywania planu spłaty wierzycieli wynosi obecnie 84 miesiące, przy czym jest on liczony dopiero od momentu uprawomocnienia się postanowienia o ustaleniu planu spłaty. Wcześniej prowadzone jest postępowanie o ogłoszenie upadłości oraz właściwe postępowanie upadłościowe poprzedzające ustalenie planu spłaty, dlatego całkowity czas potrzebny do zakończenia procesu oddłużenia może przekroczyć 90 miesięcy.

Jak złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej?

Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej dłużnik może złożyć zarówno w formie papierowej poprzez formularz, jak i w formie elektronicznej. Niezależnie od wybranej formy należy pamiętać o prawidłowym wypełnieniu formularza oraz dołączeniu dokumentów potwierdzających sytuację finansową dłużnika.

W formularzu znajduje się również pytanie dotyczące zgody na udział w postępowaniu o zawarcie układu na zgromadzeniu wierzycieli. Jest to rozwiązanie umożliwiające próbę zawarcia porozumienia z wierzycielami bez przeprowadzania pełnego postępowania upadłościowego. W praktyce zawarcie układu może pozwolić na szybsze rozwiązanie problemu zadłużenia, jeżeli wierzyciele zaakceptują zaproponowane warunki spłaty.

Co oznaczają wierzytelności sporne?

W formularzu wniosku należy również wskazać tzw. wierzytelności sporne. Są to zobowiązania, których istnienie lub wysokość jest kwestionowana przez dłużnika. Dotyczy to więc sytuacji, w których dłużnik uważa, że nie jest zobowiązany do zapłaty określonej należności albo że wysokość dochodzonego roszczenia została ustalona błędnie. Prawidłowe wskazanie wierzytelności spornych ma istotne znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania upadłościowego.

Czy sąd przeprowadza rozprawę przed ogłoszeniem upadłości?

Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej rozpoznaje sąd właściwy dla miejsca zwykłego pobytu dłużnika. Zgodnie z obecnymi przepisami Sąd nie wyznacza rozprawy przed ogłoszeniem upadłości i rozpoznaje go na posiedzeniu niejawnym.

Jakie są sposoby oddłużenia w upadłości konsumenckiej?

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej to dopiero pierwszy z etapów oddłużania. Po nim następuje właściwe postępowanie upadłościowe, w którym Sąd, w zależności od okoliczności konkretnej sprawy, może zastosować jedno z trzech rozwiązań:

  • warunkowe umorzenie zobowiązań bez ustalania planu spłaty wierzycieli,
  • umorzenie zobowiązań bez ustalania planu spłaty wierzycieli,
  • ustalenie planu spłaty wierzycieli.

Ostateczny sposób zakończenia postępowania zależy od sytuacji majątkowej i osobistej dłużnika oraz okoliczności, które doprowadziły do powstania niewypłacalności.

Podsumowanie

Upadłość konsumencka jest rozwiązaniem przewidzianym dla osób, które utraciły możliwość regulowania swoich zobowiązań i chcą rozpocząć proces oddłużenia. Prawidłowe przygotowanie wniosku, zgromadzenie odpowiedniej dokumentacji oraz właściwe przedstawienie swojej sytuacji majątkowej mają istotny wpływ na przebieg całego postępowania.

Jeżeli zastanawiasz się, czy w Twojej sytuacji możliwe jest ogłoszenie upadłości konsumenckiej lub potrzebujesz pomocy w przygotowaniu wniosku, skontaktuj się.

Rozwód bez orzekania o winie – ile kosztuje, ile trwa i jak wygląda rozwód za porozumieniem stron?

Napisane przez Aleksandra Ratuszniak w dniu . Opublikowano w Rozwód.

Spis treści

Rozwód bez orzekania o winie, nazywany również rozwodem za porozumieniem stron, jest najczęściej wybieraną formą zakończenia małżeństwa przez osoby, które są zgodne co do rozwodu i nie chcą prowadzić sporu o winę. Wiele osób zastanawia się, ile kosztuje taki rozwód, jak długo trwa postępowanie oraz czy możliwe jest uzyskanie rozwodu już na pierwszej rozprawie. W tym artykule odpowiadamy na najważniejsze pytania.

Czym jest rozwód bez orzekania o winie?

Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, aby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód. Orzekając rozwód, sąd wskazuje, czy i który z małżonków ponosi winę w rozkładzie pożycia. Jeżeli oboje małżonkowie złożą zgodny wniosek o nieorzekanie o winie, sąd nie będzie tej kwestii badał.

Kiedy sąd może orzec rozwód bez orzekania o winie?

Jeżeli małżonkowie złożą zgodny wniosek o nieorzekanie o winie, sąd nie bada kwestii winy. Ustala jedynie, czy zaszły przesłanki rozwodu. Sąd musi ustalić, czy między małżonkami nastąpił rozkład pożycia.

Rozkład pożycia oznacza, że pomiędzy małżonkami ustały wszelkie więzi małżeńskie:

  • emocjonalna (zakończenie miłości pomiędzy małżonkami),
  • fizyczna (ustanie współżycia i okazywania czułości przez małżonków),
  • gospodarcza (np. oddzielne rachunki, oddzielne zakupy czy posiłki, a ostatecznie nierzadko również oddzielne miejsca zamieszkania).

Kiedy rozkład pożycia jest zupełny?

Zupełny rozkład pożycia to rozkład, który nastąpił w każdej z trzech wymienionych wyżej stref – emocjonalnej, fizycznej i gospodarczej.

Kiedy rozkład pożycia jest trwały?

Trwały rozkład pożycia oznacza rozkład na tyle długi, że niemożliwym jest, aby małżonkowie zdecydowali się na powrót do wspólnego życia. Trwałym rozkładem nie będzie więc chwilowy kryzys między małżonkami.

Rozwód za porozumieniem stron – kiedy jest możliwy?

Potocznie rozwód bez orzekania o winie określany jest jako rozwód za porozumieniem stron. W praktyce oznacza to, że oboje małżonkowie zgodnie wnoszą o rozwiązanie małżeństwa i nie żądają ustalenia, który z nich ponosi odpowiedzialność za rozkład pożycia.

Ile trwa rozwód bez orzekania o winie?

Nie ma jednego terminu, po którym można otrzymać rozwód. Czas trwania postępowania zależy między innymi od obciążenia sądu, liczby rozpraw oraz tego, czy małżonkowie posiadają wspólne małoletnie dzieci.

Postępowanie rozwodowe w sprawie, w której małżonkowie są zgodni co do zaniechania orzekania o winie, jest jednak szybsze. Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego na okoliczność, czy i który z małżonków ponosi odpowiedzialność za rozstanie stron.

Jakie są zalety rozwodu bez orzekania o winie?

  • krótsze postępowanie,
  • mniejsze koszty,
  • mniej stresu,
  • brak konieczności udowadniania winy,
  • łatwiejsze utrzymanie poprawnych relacji przez rodziców po rozwodzie.

Ile kosztuje rozwód bez winy?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez osoby planujące rozwód.

Na koszt rozwodu bez orzekania o winie składa się przede wszystkim opłata od pozwu oraz – w razie korzystania z pomocy adwokata lub radcy prawnego – wynagrodzenie pełnomocnika.

Obecnie opłata sądowa od pozwu o rozwód wynosi 600 zł. Jeżeli sąd orzeknie rozwód bez orzekania o winie, połowa tej opłaty podlega zwrotowi powodowi, a druga połowa jest rozliczana pomiędzy stronami zgodnie z treścią wyroku.

Jeżeli sąd postanowi przeprowadzić dowód z opinii biegłego lub z Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów, strony ponoszą również ten koszt.

Jak wygląda rozprawa rozwodowa bez orzekania o winie?

W wielu przypadkach rozprawa rozwodowa bez orzekania o winie trwa kilkanaście lub kilkadziesiąt minut, choć jej długość zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

Czy rozwód bez orzekania o winie można uzyskać na pierwszej rozprawie?

Jeżeli sąd nie ma wątpliwości, że nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia, a rozwód nie jest sprzeczny z dobrem dzieci, jak również nie występują inne negatywne przesłanki procesowe, może rozwiązać małżeństwo bez orzekania o winie już na pierwszej rozprawie.

Więcej informacji: Czy sąd zawsze orzeka rozwód?

Czy obecność na rozprawie rozwodowej jest obowiązkowa?

Strony otrzymują wezwanie do osobistego udziału w rozprawie, dlatego rekomendowane jest osobiste stawiennictwo.

Czy do rozwodu bez orzekania o winie potrzebny jest adwokat?

Nie. Przepisy nie nakładają obowiązku korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. W praktyce jednak adwokat może pomóc przygotować pozew rozwodowy, zgromadzić odpowiednie dokumenty oraz reprezentować stronę przed sądem.

Czy rozwód bez orzekania o winie wpływa na alimenty między małżonkami?

W przypadku rozwodu bez orzekania o winie każdy z byłych małżonków może domagać się alimentów jedynie wtedy, gdy znajduje się w niedostatku.

Podsumowanie

Rozwód bez orzekania o winie jest rozwiązaniem wybieranym przez małżonków, którzy są zgodni co do zakończenia małżeństwa i nie dążą do udowadniania przed sądem odpowiedzialności za rozpad związku. W wielu przypadkach takie rozwiązanie pozwala zakończyć proces rozwodu szybciej, ograniczyć koszty oraz znacząco zmniejszyć stres związany z procesem. Nierzadko ten wybór ma wpływ na zachowanie poprawnych relacji między byłymi małżonkami, co jest szczególnie ważne, jeżeli mają oni wspólne małoletnie dzieci.

Potrzebujesz pomocy w sprawie rozwodowej?

Jeżeli planujesz rozwód bez orzekania o winie lub rozwód z orzeczeniem o winie i chcesz uzyskać indywidualną pomoc prawną, skontaktuj się ze mną. Pomagam klientom na każdym etapie postępowania rozwodowego – od przygotowania pozwu, przez reprezentację przed sądem, aż do prawomocnego zakończenia sprawy.


Czy sąd zawsze orzeka rozwód? 4 sytuacje, kiedy Sąd może odmówić

Napisane przez Aleksandra Ratuszniak w dniu . Opublikowano w Rozwód.

Spis treści

Wprowadzenie

Decyzja o rozwodzie wiąże się z wieloma pytaniami natury prawnej. Jednym z najważniejszych pytań jest to, kiedy sąd może orzec rozwód oraz jakie warunki muszą zostać spełnione. Polski ustawodawca przewidział konkretne przesłanki rozwodu, których wystąpienie jest niezbędne do rozwiązania małżeństwa.

Zgodnie z art. 56 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, aby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód.

Jakie są przesłanki rozwodu?

Podstawową przesłanką rozwodu jest zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Oznacza to, że pomiędzy małżonkami ustały wszystkie więzi tworzące małżeństwo i nie ma realnych szans na ich odbudowanie.

W polskim prawie małżeństwo jest związkiem trwałym, jednak nie jest nierozerwalne. Ustaje ono wskutek:

  • śmierci jednego z małżonków,
  • uznania małżonka za zmarłego,
  • sądowego stwierdzenia zgonu,
  • orzeczenia rozwodu przez sąd.

Nie jest możliwe rozwiązanie małżeństwa na podstawie umowy czy ugody zawartej pomiędzy małżonkami.

Czym jest rozkład pożycia?

Rozkład pożycia oznacza ustanie wszystkich więzi małżeńskich, czyli:

  • więzi emocjonalnej,
  • więzi fizycznej,
  • więzi gospodarczej.

Więź emocjonalna znacza wzajemne uczucie, przywiązanie, szacunek oraz chęć wspólnego życia małżonków. Jej ustanie przejawia się brakiem relacji uczuciowej pomiędzy małżonkami.

Więź fizyczna to przede wszystkim współżycie małżeńskie oraz okazywanie sobie bliskości i czułości.

Więź gospodarcza polega na prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego. Jej brak może przejawiać się między innymi poprzez oddzielne rachunki, zakupy, posiłki czy zamieszkiwanie pod innymi adresami.

Kiedy rozkład pożycia jest zupełny?

Zupełny rozkład pożycia występuje wtedy, gdy doszło do zerwania wszystkich trzech więzi łącznie: emocjonalnej, fizycznej i gospodarczej.

Jeżeli choć jedna z nich nadal istnieje w stopniu pozwalającym na kontynuowanie małżeństwa, sąd może uznać, że przesłanka rozwodu nie została spełniona.

Kiedy rozkład pożycia jest trwały?

Drugim warunkiem uzyskania rozwodu jest trwałość rozkładu pożycia.

O trwałości można mówić wtedy, gdy z okoliczności sprawy wynika, że nie istnieją realne perspektywy odbudowania relacji małżeńskiej, a powrót małżonków do wspólnego życia jest mało prawdopodobny.

Sąd ocenia każdą sprawę indywidualnie, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności oraz postawę stron.

Kiedy sąd nie orzeknie rozwodu?

Nawet jeśli pomiędzy małżonkami doszło do rozkładu pożycia, sąd może odmówić rozwiązania małżeństwa.

Do odmowy orzeczenia rozwodu dochodzi przede wszystkim wtedy, gdy nie został wykazany zupełny i trwały rozkład pożycia albo występuje jedna z tzw. negatywnych przesłanek rozwodowych.

Sąd nie orzeknie rozwodu, gdy:

  • rozwód byłby sprzeczny z dobrem małoletnich dzieci,
  • rozwód byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego,
  • pozew wniósł małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia.

Czy dobro dziecka może uniemożliwić rozwód?

Tak, choć w praktyce zdarza się to stosunkowo rzadko.

Jeżeli rozwód miałby zagrozić dobru małoletnich dzieci stron, sąd może oddalić pozew o rozwód.

Przy ocenie tej przesłanki duże znaczenie ma opinia Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów (OZSS), który analizuje wpływ rozwodu na sytuację dziecka oraz relacje rodzinne.

Jednocześnie należy pamiętać, że w wielu przypadkach zakończenie długoletniego konfliktu między rodzicami wpływa korzystnie na funkcjonowanie dziecka.

Rozwód a zasady współżycia społecznego

Rozwód może zostać uznany za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, jeżeli prowadziłby do pokrzywdzenia małżonka wymagającego szczególnej ochrony, np. z powodu jego ciężkiej choroby, niepełnosprawności lub podeszłego wieku.

W takich przypadkach obowiązek wzajemnej pomocy pomiędzy małżonkami może przemawiać przeciwko rozwiązaniu małżeństwa.

Czy małżonek wyłącznie winny może otrzymać rozwód?

Co do zasady małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia nie może skutecznie domagać się rozwodu, jeżeli drugi małżonek nie wyraża na niego zgody.

Istnieją jednak wyjątki. Sąd może orzec rozwód, gdy:

  • drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód,
  • odmowa zgody jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Czy brak zgody małżonka może zatrzymać rozwód?

Sam brak zgody jednego z małżonków nie oznacza automatycznie, że rozwód nie zostanie orzeczony. Może jednak wydłużyć postępowanie rozwodowe oraz spowodować konieczność przeprowadzenia bardziej rozbudowanego postępowania dowodowego.

Pomoc adwokata w sprawie rozwodowej

Jeżeli planujesz rozwód lub zostałeś pozwany o rozwód, warto skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Pomagam klientom w sprawach dotyczących rozwodu bez orzekania o winie, rozwodu z orzeczeniem o winie, alimentów, kontaktów z dziećmi oraz innych spraw rodzinnych.

Masz pytania? Skontaktuj się ze mną.

Adwokat rozwodowy Piła | Adwokat rozwodowy Oborniki | Adwokat rozwodowy Poznań | Prawnik rozwód | Rozwód bez winy | Adwokat rozwód z orzeczeniem o winie