Autor: Aleksandra Ratuszniak

Konfiskata samochodu za alkohol

Wprowadzenie w 2024 roku do polskiego systemu karnego instytucji przepadku pojazdu wiązało się z bardzo skrajnymi emocjami. W obowiązującym wówczas stanie prawnym możliwe było orzeczenie nie tylko przepadku pojazdu, ale również przepadku jego równowartości.

Przepis w obecnym brzmieniu (stan na lipiec 2026) dopuszcza możliwość orzeczenia przepadku pojazdu, a możliwość orzeczenia przepadku równowartości pojazdu została uchylona. Warto jednak pamiętać, że również nie w każdym przypadku Sąd ma obowiązek orzec przepadek pojazdu. W wielu sytuacjach Sąd ma jedynie takie uprawnienie, ale nie musi tego robić.

Kiedy policja zabiera samochód? Tymczasowe zajęcie auta przez policję

Zanim Sąd orzeknie o przepadku pojazdu, czynności związane z pojazdem przeprowadzane są przez Policję. W razie popełnienia przestępstwa, za które Sąd musi orzec przepadek pojazdu, Policja dokonuje tymczasowego zajęcia pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę w czasie popełnienia tego przestępstwa. Tymczasowe zajęcie upada, jeżeli w ciągu 7 dni od daty jego dokonania nie zostanie wydane postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym. Jeżeli natomiast postanowienie takie zostanie wydane, można zaskarżyć je zażaleniem.

Kiedy Sąd zabiera samochód?

Sąd może (ale nie musi) orzec przepadek pojazdu, jeżeli:

• sprawca prowadzi pojazd mechaniczny znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, w tym również jeżeli sprawca był już prawomocnie skazany za takie przestępstwo lub dopuścił się jazdy pod wpływem w czasie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów,
• sprawca uczestniczy w nielegalnym wyścigu pojazdów mechanicznych,
• rażąco przekraczając prędkość oraz rażąco naruszając inne zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, ciężki lub średni uszczerbek na zdrowiu,
• sprawca dopuścił się jazdy samochodem w czasie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów.

Sąd musi orzec przepadek pojazdu, jeżeli zawartość alkoholu w organizmie sprawcy przestępstwa wynosiła co najmniej 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu albo prowadziła do takiego stężenia, a ponadto sprawca w tym samym czasie:

• sprowadził bezpośrednie niebezpieczeństwo katastrofy komunikacyjnej lub dopuścił się katastrofy komunikacyjnej,
• dopuścił się wypadku komunikacyjnego,
• zbiegł z miejsca zdarzenia w wymienionych wyżej przypadkach,
• uczestniczy w nielegalnym wyścigu pojazdów mechanicznych,
• rażąco przekraczając prędkość oraz rażąco naruszając inne zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, ciężki lub średni uszczerbek na zdrowiu,
• był już prawomocnie skazany za takie przestępstwo lub dopuścił się jazdy pod wpływem w czasie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów.

Czy utrata auta jest możliwa jedynie za jazdę po alkoholu?

Jak już wskazaliśmy, nie tylko jazda w stanie nietrzeźwości może skutkować przepadkiem pojazdu. Może mieć to miejsce również w sytuacji, gdy sprawca nie jest pod wpływem alkoholu, ale pod wpływem innego środka odurzającego. Przepadek pojazdu jest możliwy również, jeżeli sprawca uczestniczy w nielegalnym wyścigu pojazdów mechanicznych. Przepadek jest możliwy również gdy sprawca dopuścił się jazdy samochodem w czasie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów. Nie zapominajmy o sytuacji, gdy sprawca, rażąco przekraczając prędkość oraz rażąco naruszając inne zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub uszczerbek na zdrowiu.

Jak uniknąć przepadku pojazdu? Obrona przed przepadkiem pojazdu

W pierwszej kolejności należy zastanowić się, czy w ogóle orzeczenie przepadku w naszej sytuacji jest obowiązkowe. Jeżeli przepisy stanowią, że w naszej sytuacji przepadek nie jest obowiązkowy, to decyzja należy do Sądu i podejmie on ją biorąc pod uwagę szereg okoliczności. Sąd weźmie pod uwagę wcześniejszą karalność sprawcy, okoliczności popełnienia przestępstwa, stopień ewentualnej nietrzeźwości sprawcy, sytuację rodzinną i majątkową sprawcy oraz szereg innych okoliczności.

Co istotne, nawet w sytuacji, gdy orzeczenie przepadku zgodnie z przepisami jest obowiązkiem Sądu, warto podjąć kroki mające na celu przekonanie Sądu, że w tej sprawie zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami. W takiej sytuacji Sąd może nie orzekać przepadku samochodu.

Samochód nie był mój. Co w sytuacji, gdy pojazd nie należał do sprawcy?

Przepadku pojazdu mechanicznego nie orzeka się, jeżeli:

• w czasie popełnienia przestępstwa pojazd mechaniczny nie stanowił wyłącznej własności sprawcy (np. stanowił współwłasność małżonków) – wówczas Sąd musi orzec nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5 000 do 500 000 złotych,
• orzeczenie przepadku pojazdu mechanicznego nie jest możliwe lub celowe, np. sprawca zbył lub utracił pojazd – wówczas Sąd może orzec (ale nie musi) nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5 000 do 500 000 złotych.

Masz pytania? Skontaktuj się ze mną.
Przepadek pojazdu | adwokat Oborniki, Piła, Poznań | jazda po alkoholu | konfiskata auta | adwokat jazda po alkoholu